کمتر از دو هفته تا آغاز امتحانات باقی مانده، اما هنوز میلیون ها دانش آموز و خانواده هایشان نمیدانند بالاخره باید خود را برای امتحان حضوری آماده کنند یا مجازی؛ هر روز یک مقام مسئول از سناریویی تازه حرف میزند؛ از تعویق امتحانات گرفته تا برگزاری حضوری، مجازی یا تصمیم گیری در لحظه، آشفتگی ای که حالا به یکی از مهم ترین بحران های روانی دانش آموزان در روزهای حساس امتحانات تبدیل شده است.
دراین بین و در شرایطی که دانش آموزان پایههای هفتم تا دهم چشم انتظار تعیین تکلیف نحوه ارزشیابی پایان سال هستند،دانش آموزان پایه های یازدهم و دوازدهم نگران زمان و شیوه برگزاری امتحانات نهایی هستند؛ امتحاناتی که مستقیماً با سوابق تحصیلی و آینده کنکوری آنها گره خورده است.
تناقض در تصمیمها
درهفتههای اخیر، وزارت آموزش و پرورش بارها مواضع متفاوتی درباره امتحانات اعلام کرده است؛ مواضعی که به جای کاهش اضطراب، بر ابهامها افزوده است؛هفته گذشته سید مصطفی آذرکیش، معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش، اعلام کرد که برگزاری امتحانات نهایی منوط به صدور مجوز مراجع ذی صلاح است و این آزمونها حداقل ۱۵ روز پس از اعلام شرایط عادی برگزار میشود.
او با اشاره به شرایط خاص آموزشی کشور گفت که اصل نخست برای آموزش و پرورش، حفظ سلامت جسمی و روانی دانش آموزان و معلمان است. همین اظهارات باعث شد بسیاری از خانوادهها تصور کنند امتحانات نهایی به تعویق افتاده یا احتمالاً مجازی خواهد شد.
همزمان با ادامه آموزش غیرحضوری مدارس، ابهام درباره نحوه برگزاری امتحانات نیز شدت گرفته است. علی فرهادی، سخنگوی وزارت آموزش و پرورش، اعلام کرد که مدارس فعلاً به صورت مجازی و در بستر «شاد» فعالیت میکنند و در صورت بازگشت آموزش حضوری، حداقل ۷۲ ساعت قبل به خانوادهها اطلاع رسانی خواهد شد.
اما بخش مهمتر سخنان او مربوط به امتحانات نهایی بود؛ جایی که گفت:اگر امکان برگزاری آزمون نهایی باشد، امتحانات حضوری است و در غیر این صورت تصمیم متناسب اعلام خواهد شد.
تصمیم متناسب کی گرفته می شود؟!
همین جمله کافی بود تا دوباره موجی از ابهام میان دانشآموزان شکل بگیرد؛ زیرا هنوز مشخص نیست منظور از «تصمیم متناسب» چیست؛ تعویق، مجازی شدن یا تغییر شیوه ارزشیابی؟
دانش آموزان پایههای هفتم تا دهم نیز شرایط پیچیده تری دارند؛ بسیاری از مدارس هنوز شیوه ارزشیابی پایان سال را به طور دقیق اعلام نکردهاند و برخی مدیران از احتمال برگزاری امتحانات آنلاین سخن میگویند، در حالی که برخی دیگر منتظر دستورالعمل نهایی وزارتخانه هستند.
این بلاتکلیفی باعث شده دانشآموزان نه بدانند باید خود را برای امتحان تشریحی حضوری آماده کنند و نه مطمئن باشند ارزشیابی مجازی چگونه انجام خواهد شد.
اما در تازه ترین اظهار نظرمجید پارسا مدیرکل آموزش و پرورش شهر تهران از غیرحضوری بودن ارزشیابی پایانی پایههای هفتم تا دهم در تهران خبر داد و گفت: به دلیل شرایط زیرساختی و خارج بودن بسیاری از دانشآموزان و معلمان از پایتخت و محرومیت آنها از کلاسهای حضوری، این تصمیم در شورای آموزش و پرورش استان با تأکید استاندار اتخاذ شد و تعیین تکلیف پایههای یازدهم و دوازدهم نیز متعاقباً از طریق وزارت آموزش و پرورش اعلام خواهد شد.
این درحالی است که عبدالرضا فولادوند سرپرست مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت نظام آموزش و پرورش هم بتازگی اعلام کرده است که امتحانات پایه های هفتم تا دهم امسال با تصمیم شورای تأمین هر استان میتواند به صورت حضوری یا غیرحضوری برگزار شود؛ در مقطع ابتدایی نیز ارزشیابیها مانند سالهای گذشته انجام میشود و پایه ششم همچون سایر پایهها به صورت تکوینی ارزیابی خواهد شد.
فولادوند با اشاره به اهمیت ویژه امتحانات نهایی پایههای یازدهم و دوازدهم—به دلیل تأثیر ۶۰ درصدی در سوابق تحصیلی کنکور—گفت: این آزمون ها فعلاً به تعویق افتادهاند و پس از عادی شدن شرایط و حدود ۱۵ روز بعد از اعلام رسمی آتشبس، زمان جدید برگزاری آنها اعلام خواهد شد.
فشار روانی بر دانشآموزان و خانوادهها
گفته ها و اظهارات مسئولان در حالی است که هنوز هیچ برنامه امتحانی و زمان بندی مشخص و رسمی برای امتحانات دانش آموزان از سوی وزارت آموزش و پرورش ابلاغ نشده است؛ در این بین کارشناسان آموزشی معتقدند بخش مهمی از بحران فعلی، نه صرفاً تغییر زمان امتحانات، بلکه نبود ثبات در اطلاع رسانی و اعلام یک زمان مشخص است.
در هفتههای گذشته، تقریباً هرمقام مسئول روایت متفاوتی از وضعیت امتحانات ارائه داده است. حتی برخی نمایندگان مجلس نیز وارد ماجرا شدند. سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس اعلام کرد که امتحانات نهایی پس از اعلام رسمی عادی شدن شرایط کشور و با فاصله دو تا چهار هفته برگزار خواهد شد.
از سوی دیگر، وزیر آموزش و پرورش نیز اعلام کرده که امتحانات نهایی حداقل ۱۵ روز پس از بازگشت شرایط عادی برگزار میشود و حتی ممکن است این فاصله به یک ماه برسد.
این حجم از اظهارنظرهای متناقض در حالی مطرح میشود که دانشآموزان پایه دوازدهم در حساسترین مقطع تحصیلی خود قرار دارند و نمرات امتحانات نهایی مستقیماً در کنکور و سوابق تحصیلی آنها تأثیر دارد.
بسیاری از خانوادهها میگویند فرزندانشان به دلیل بیثباتی اخبار، تمرکز لازم برای مطالعه را از دست دادهاند. برخی دانشآموزان تصور میکنند امتحانات به تعویق میافتد و برنامه ریزی درسی خود را عقب میاندازند، در حالی که گروهی دیگر همچنان با فشار سنگین برای آمادگی حضوری درس میخوانند.
پایههای هفتم تا دهم؛ قربانیان فراموش شده
اگرچه بیشترین توجه رسانه ها به امتحانات نهایی پایه های یازدهم و دوازدهم معطوف شده، اما دانشآموزان پایههای هفتم تا دهم نیز در وضعیت مبهمی قرار دارند.
تا این لحظه، دستورالعمل شفاف و واحدی درباره شیوه برگزاری امتحانات این پایه ها از سوی آموزش و پرورش منتشر نشده و همین مسئله باعث شده مدارس، تصمیمهای متفاوتی اتخاذ کنند. برخی مدارس از آزمون حضوری سخن میگویند، برخی ارزشیابی مستمر را ملاک قرار دادهاند و برخی دیگر احتمال امتحان آنلاین را مطرح میکنند.
کارشناسان آموزشی هشدار میدهند که ادامه این وضعیت میتواند عدالت آموزشی را با چالش جدی مواجه کند؛ زیرا در نبود یک سیاست واحد، کیفیت و شیوه ارزشیابی در مدارس مختلف متفاوت خواهد بود.
نبود ثبات در تصمیمگیری
علی ذوعلم، کارشناس آموزشی و رئیس پیشین سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، معتقد است آنچه امروز دانشآموزان را بیشتر از خود امتحانات تحت فشار قرار داده، آشفتگی در تصمیم گیری و اطلاع رسانی است.
او میگوید:دانشآموز در دوره امتحانات به آرامش روانی و برنامه ریزی دقیق نیاز دارد؛ وقتی هر روز یک خبر جدید درباره حضوری یا مجازی بودن امتحانات منتشر میشود، تمرکز دانشآموز از بین میرود و نظام آموزشی عملاً به عامل اضطراب تبدیل میشود.
ذوعلم تأکید میکند که آموزش و پرورش باید سناریوهای مختلف را از قبل طراحی و به صورت شفاف اعلام میکرد تا خانوادهها و مدارس دچار سردرگمی نشوند.
به گفته این کارشناس آموزشی، بیثباتی در تصمیمها میتواند حتی بر کیفیت یادگیری و عملکرد دانشآموزان در امتحانات نیز اثر منفی بگذارد؛ به ویژه برای دانشآموزان پایه دوازدهم که نتیجه امتحانات نهایی مستقیماً بر آینده تحصیلی آنها اثر دارد.
از سوی دیگر، تجربه سالهای گذشته نشان داده که آزمونهای کاملاً مجازی با مشکلاتی مانند تقلب گسترده، ضعف زیرساخت اینترنت و نبود نظارت کافی همراه است. در مقابل، برگزاری حضوری نیز در شرایط نامطمئن فعلی نگرانیهای خاص خود را ایجاد کرده است.
نظر شما